در سال 1935 ميلادي پديده اي به نام
(Alcoholics Anonymous)
الكلي هاي گمنام كه به
AA
معروف است، در دنياي ما به وجود آمد كه تاثير آن در زندگي
الكلي ها و معتادان، مانند تاثير پيغمبران در زندگي بي
اعتقادان بود. بنيان گذار اين انجمن در اثر يك تجربه عميق
روحاني از وسوسه اعتياد به الكل رها شده بود و به تجربه
دريافت كه رسانيدن پيام بهبودي به الكلي هاي ديگر، تضميني
جهت بهبودي شخصي اوست. او متوجه شده بود كه فقط با در ميان
گذاشتن تجربه بهبودي خود، قادر به حفظ آن مي شود.
گسترش ابعاد اين كشف بزرگ روز به روز فراتر رفت و اكنون
حدود 250 برنامه خود ياري در زمينه هاي مختلف اعتياد و
ناهنجاري روانه، از همين روش كه به نام دوازده قدمي، معروف
شده بهره برداري مي كنند.
در سال 1953 ميلادي تعدادي از معتاداني كه در
AA
در حال بهبودي انجمني به نام
(Narcotics Anonymous)
معتادان گمنام كه به
NA
معروف است. تاسيس كردند. امروز اين انجمن جهاني اكنون
داراي بيش از يك ميليون عضو در حال بهبودي در سراسر جهان
است.
در سال 1369 دو برادر كه در خارج از كشور با كمك انجمن، در
بهبودي به سر مي بردند و به ايران آمده بودند. اولين جلسه
معتادان گمنام را در مركز بازپروري قرچك برگزار كردند. اين
جلسات به مدت يكسال ادامه داشت اما به علت ديدگاه هاي آن
زمان نسبت به بيماري اعتياد، اين دو برادر از ادامه اين
راه باز ماندند و انجمن معتادان گمنام ايران كه تازه تاسيس
و نو پا بود براي مدتي فعاليتش متوقف شد، اما اين پايان
راه نبود زيرا در سال 1372 دو نفر كه در ايالات متحده و
كانادا از طريق انجمن ، سلامتي خود را باز يافته بودند، در
تهران به طور اتفاقي در يك مهماني با هم آشنا مي شوند و
تصميم مي گيرند كه به ياري هم و با همكاري سازمان بهزيستي
پيام بهبودي را به معتاداني كه در مركز بازپروري قرچك بسر
مي بردند برسانند. در اين بين يكي از اعتضاي نسبتاً با
سابقه و فعال انجمن در خارج از كشور نيز به جمع آنها اضافه
شد و پس از آن شكل گيري انجمن در خارج از كشور نيز به جمع
آنها اضافه شد و پس از آن شكل گيري انجمن معتادان گمنام در
ايران شتاب بيشتري به خود گرفت و بالاخره آنان موفق شدند
نظر مسئولين بهزيستي را براي برگزاري جلسات هفتگي در مركز
بازپروري قرچك در تاريخ (31/1/73) جلب نمايند. اين گروه 3
نفري در مرداد 1373 توانستند محلي مستقل در تهران براي
برگزاري جلسات خود اجاره نمايند. ضمناً يكي از دو برادري
كه در ابتدا از آن ها ياد كرديم نيز به اين گروه نوپا
پيوست و هم اكنون پس از گذشت سالها همه روزه جلسات متعددي
در تهران، مراكز استانها، شهرستانها، روستاها و اقسا نقاط
كشور برگزار مي شود و تعداد قابل توجهي از معتادان توانسته
اند با كمك انجمن بهبودي و سلامتي خود را بازيابند.
انجمن NA ایران
براساس مجوز نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران،پلیس
اطلاعات وامنیت عمومی ناجا درتاریخ17/02/1386 تحت شماره
21065 اداره ثبت شرکت ها به ثبت رسیده ودرروزنامه رسمی
شماره 18120 مورخ 26/2/1386 درج گردیده است.
منبعي در اجتماع شما
معتادان گمنام، تشكيلاتي غير انتفاعي، بين المللي و انجمني
برخاسته از بطن اجتماع مي باشد كه با هدف بهبودي معتادان ،
در 116 كشور فعال است. اعضاي انجمن معتادان گمنام
NA،
چگونگي زندگي بدون مواد مخدر را از يكديگر يادگرفته و از
عوارض اعتياد در زندگي شان بهبود مي يابند.
اگر در نظر داريد انجمن معتادان گمنام را به كسي كه با
مواد مخدر مشكل دارد، توصيه كنيد ممكن است سوالاتي ما
داشته باشيد. اين جزوه براي پاسخگويي به چنين سؤالاتي
طراحي شده است.
هر كسي كه بخواهد مصرف مواد مخدر را قطع كند، مي تواند
عضوي از انجمن معتادان گمنام باشد. عضويت محدود به مصرف
ماده خاصي نمي باشد. كساني كه احساس مي كنند با مواد مخدر
(از نظر ما الكل هم نوعي ماده مخدر است) چه انواع قانوني
آن و چه غير قانوني كه البته شامل الكل هم مي شود، مشكل
دارند به جمع ما خوش آمدند. تمركز بهبودي در
NA
بر روي مشكل اعتياد است نه يك ماده خاص.
گمنامي
اصل اساسي گمنامي، باعث مي شود تا معتادان بدون ترس از
ممانعت هاي اجتماعي و قانوني ، در جلسات شركت كنند. اين
براي معتادي كه قصد دارد براي اولين بار در جلسات شركت
كند. مساله مهمي است. همچنين، گمنامي، فضاي يكسان و مساوات
را در جلسات به وجود آورده و اين اطمينان را ايجاد مي كند
كه هيچ فرد يا شرايطي مهمتر از پيام بهبودي كه در قالب
مشاركت مطرح مي شود، نيست.
جلسات
روش اصلي بهبودي در
NA،
باور اين برنامه و ارزش درماني كمك يك معتاد به معتاد ديگر
است. اعضاء با حرف زدن در باره تجربيات و بهبودي شان از
مصرف مواد مخدر، در جلسات شركت مي كنند. ساختار جلسات
NA
غير رسمي است و در مكاني كه توسط گروه اجاره مي شود،
برگزار مي گردد و توسط اعضايي كه به نوبت جلسه را باز و
بسته مي كنند رهبري مي شود. هزينه جلسات
NA
و ساير خدمات به طور كامل از محل كمك هاي داوطلبانه اعضاي
معتاد و فروش نشريات بهبودي تامين مي گردد. كمك هاي مالي
از طرف كساني كه عضو نيستند مورد قبول نيست. اكثر جلسات
NA،
به طور مرتب و هفتگي در زمان و مكان معيني و معمولاً در
اماكن عمومي، برگزار مي شوند. اساساً دو نوع جلسه وجود
دارد:
جلساتي كه براي عموم آزاد است (جلسات باز) و جلساتي كه
براي عموم آزاد نبوده و مختص معتادان است (جلسات بسته).
جلسات اشكال و فرم هاي متفاوتي دارند: مشاركت، سخنران،
سؤالات و جواب، موضوعي و بعضي نيز تركيبي از اين موارد مي
باشند. هدف همه جلسات يكي است: فراهم كردن محيطي امن و
مناسب براي بهبودي شخصي.
NA
چگونه كار مي كند؟
كمك معتادان به يكديگر براي بهبودي ، پايه و اساس
NA
است. اعضا به طور مرتب، گرد هم جمع مي شوند تا درباره
تجربيات شان در بهبودي حرف بزنند. اعضاي با تجربه بيشتر
(كه به راهنما معروفند) به طور فردي با اعضاي جديدتر كار
مي كنند. هسته اصلي و قلب برنامه
NA،
دوازده قدم است. اين قدم ها مجموعه اي از رهنمون ها براي
دستيابي عملي به بهبودي است. با دنبال كردن اين رهنمودن ها
و كار كردن صميمانه با ساير اعضاء ، معتادان ياد مي گيرند
كه مصرف مواد مخدر را قطع كرده و با مسائل زندگي روزانه
روبرو شوند. انجمن معتادان گمنام، يك سازمان مذهبي نيست و
نماينده مكتب اعتقادي خاصي نمي باشد. اين انجمن ، اصول
روحاني پايه اي مانند صداقت، روشن بيني، ايمان ، تمايل و
فروتني را به معتادان مي آموزد تا در زندگي روزانه مورد
استفاده قرار دهند. نحوه استفاده عملي از اصول روحاني، خاص
هر فرد است و توسط خود وي تعيين مي گردد.
بهبودي در
NA،
يك درمان معجزه آسا نيست كه در يك مقطع زماني خاص صورت
بگيرد، بلكه فرآيندي است مداوم و مشخص. اعضاء، خود، براي
پيوستن به
NA
و طي كردن بهبودي با سرعت دلخواهشان، شخصاً تصميم مي
گيرند.
ميزان رشد
از آنجائيكه هيچ مدركي از حضور و شركت افراد در برنامه،
نگهداري نمي شود، برآورد كساني كه به انجمن معتادان گمنام
آمده و نهايتاً ، پاكي هاي طولاني مدتي را به دست مي
آورند. سخت است. تنها شاخص موفقيت ما، رشد سريع تعداد گروه
هاي انجمن در طول چند سال اخير و گسترش معتادان گمنام در
نقاط مختلف جهان است.
در سال 1978، ما كمتر از 200 گروه ثبت شده در سه كشور
داشتيم. در سال 1982، 11 كشور 1200 گروه داشته و در 1993،
60 كشور داراي بيش از 13 هزار گروه با بيش از 19 هزار جلسه
بوده اند. طبق برآوردي در آگوست 2002، تقريباً 20 هزار
گروه ثبت شده در 108 كشور، بيش از 30 هزار جلسه هفتگي
برگزار مي گردند. آخرين برآوردها در سال 2005 حاكي از
فعاليت 32 هزار در 113 كشور جهان مي باشد. نتايج بررسي ها
در اطلاعات آماري ذيل، بدست آمده از بررسي تقريباً نيمي از
13500 شركت كننده در همايش جهاني
NA
در جرجياي آتلانتا در سال 2002، مي باشد:
سن:
2% پاسخگو ها كمتر از 20 سال سن داشتند.
11% بين 21 تا 30 سال سن داشتند.
32% بين 31 تا 40 سال سن داشتند.
41% بين 41 تا 50 سال سن داشتند.
12% بالاي 51 سال سن داشتند.
2% پاسخگو نبودند.
جنسيت:
55% پاسخگو، مرد بودند.
44% پاسخگو ، زن بودند.
1% پاسخگو نبودند.
از پاسخگوها در اين تحقيق پرسيده شد:، چگونه انجمن معتادان
گمنام را پيدا كرده اند؟
(پاسخگو ها مي توانستند بيشتر از يك گزينه را از بين پاسخ
ها انتخاب كنند.)
62% معرفي از طريق مراكز درماني و مشاوره
45% معرفي از طريق ديگر اعضا
21% معرفي از طريق يك عضو خانواده.
20% معرفي از طريق سيستم قضايي (دادگاه، بازپروري ، جلسات
در زندان ها، ...)
تنوع قومي
به نظر مي رسد تنوع قومي در بين اعضاء مي تواند نشانگر
مكان و محل جغرافياي اين بررسي قرار گيرد. نتيجه تحقيقات
در سال 2002 در آتلانتا اين بود كه:
49% پاسخگوها سفيد پوست ، 39% سياه پوست، 4% اسپانيولي
زبان و 8% ساير نژادها بودند. در 1998 ، در سن حوزه
كاليفرنيا، 71 % پاسخگوها سفيد پوست ، 14% سياه پوست، 9%
اسپانيولي زبان و 6% ساير نژادها بودند.
NA
در اجتماع
كميته هاي داوطلب متشكل از اعضاي
NA،
به منظور هماهنگ كردن بسياري از خدمات در جامعه ، تشكيل
شده اند. هيچ كمك مالي را از كساني كه عضو نيستند نمي
پذيرند. هيچ مشاور يا وكيل حرفه اي ندارند و هيچ درمانگاه
يا امكانات اقامتي را فراهم نمي كنند. در ذيل فهرستي از
خدماتي كه توسط اين كميته ها ارائه مي شود را ملاحظه مي
كنيد:
جلسات اطلاع رساني
به جامعه توسط اعضاي
NA
، جهت آگاه كردن جامعه از وجود انجمن معتادان گمنام و
خدمات قابل دسترس آن، برگزار مي شود.
كنفرانس ها و نمايشگاه هاي مربوط به بهداشت و سلامت،
رويدادهايي هستند كه توسط سازمان هاي حرفه اي برگزار شده و
NA
ممكن است در آنها غرفه داشته و يا در قالب يك كارگاه،
اطلاعاتي را ارائه كند.
معرفي
NA
اغلب به مراكز مذهبي، نيروي انتظامي، قضات، مشاورين ،
پرستاران ، دكترها ، مسئولان و مربيان آموزش و پرورش و
غيره به منظور اطلاع رساني صورت مي گيرد.
اعلاميه هاي خدمات عمومي مي تواند اطلاعاتي در مورد
NA
را از طريق رسانه ها (مطبوعات، راديو ، تلويزيون ،
بيلبورد، تبليغات اتوبوس و پوستر) به عموم منتقل كند.
خدمات تلفني اطلاعاتي جلسات محلي و اطلاعات عمومي مربوط به
NA
را از طريق تلفن فراهم مي سازد.
فهرست جلسات برنامه هايي هستند كه به صورت فراگير يا محلي
براي اعلام ساعت و محل جلسات تهيه شده و عموماً به راحتي
يافت مي شوند.
خدمات به بيمارستان ها و زندان ها توسط كميته اي با همين
عنوان و از طريق برگزاري جلسات اطلاع رساني صورت مي گيرند
تا به شركت كنندگان پايه و اساس برنامه انجمن معتادان
گمنام را معرفي كنند. آنها پيام بهبودي
NA
را به معتاداني كه دسترسي كامل به جلسات
NA
را ندارند مي رسانند.
جلسات يا معرفي ها ، براي بيمارستان ها ، زندان ها ، مراكز
بازپروري معتادان ، مراكز سم زدائي و ساير موسسات ذيربط از
شمول وظايف كميته ياد شده است.
خدمات نشريات
شامل انواع كتاب، جزوه و نوارهاي شنيداري مي شوند.
بعضي از آن ها در قالب خط بريل (براي نابينايان) و بعضي با
ويرايش حروف بزرگ هستند. نشريات انجمن معتادان گمنام، به
زبان هاي زنده دنيا و نيز فارسي چاپ مي شود.
نتايج اولين آمارگيري مقايسه اي در
NA
ايران
كميته اطلاع رساني معتادان گمنام در بهار 1384 نتايج آماري
كه با هدف دستيابي به شاخصه هاي جمعيتي
NA
در ايران صورت گرفته است را بر اساس نمونه هاي آماري زير
اعلام كرد.
ميزان مقايسه اي افراد پاك شده به لحاظ سن آن ها
سن
در صد
بالاتر از 45 سال
15%
بين 30 تا 45 سال
43%
بين 20 تا 30 سال
40%
كمتر از 20 سال
2%
ميزان مقايسه اي نحوه آشنايي اعضا با انجمن
درصد
آشنايي از طريق اعضاي انجمن
93%
آشنايي از طريق پزشكان و مراكز سم زدايي
5%
آشنايي به صورت متفرقه
2%
ميزان مقايسه اي افراد پاك شده به لحاظ سن پاكي
سن پاكي
در صد
كمتر از يك سال
60%
بين يك تا سه سال
28%
بين سه تا پنج سال
1/11%
بيش از پنج سال
9/0 %
قابل توجه آن كه نمونه هاي فوق صرفاً از ميان داوطلبان
شركت در آمارگيري حاصل شده است.
کمیته اطلاع رسانی معتادان گمنام در آبان
1386 نتایج آماری که با هدف دستیابی به شاخصه های جمعیتی
NA درایران صورت گرفته است را بر
اساس نمونه های آماری زیر اعلام کرد